<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> <!DOCTYPE book PUBLIC "-//NLM//DTD BITS Book Interchange DTD v2.3 20210610//EN" "BITS-book2.3.dtd"> <book xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" book-type="conference-proceedings" dtd-version="2.3" xml:lang="ru"> <front> <book-meta>  <book-id book-id-type="isbn">978-5-908083-96-6</book-id>   <book-id pub-id-type="doi">10.31483/a-10863</book-id>   <title-group>  <book-title xml:lang="ru">Психолого-педагогические исследования – Тульскому региону</book-title>   </title-group>  <description xml:lang="ru"> <p>В сборнике представлены статьи участников VI Региональной научно-практической конференции  с международным участием «Психолого-педагогические исследования – Тульскому региону». В материалах сборника отражены результаты теоретических и прикладных изысканий молодых ученых в области психологии и педагогики.
Статьи представлены в авторской редакции.</p> </description>   <contrib-group>  <contrib contrib-type="editor" id="editor1">    <name-alternatives>  <name name-style="eastern" xml:lang="ru"> <surname>Пазухина</surname> <given-names>Светлана Вячеславовна</given-names> </name>   </name-alternatives>  <contrib-id contrib-id-type="orcid">https://orcid.org/0000-0003-3190-3520</contrib-id> <email xlink:type="simple">svetlana.pazukhina@tolstovsky.ru</email> </contrib>  <contrib contrib-type="editor" id="editor2">    <name-alternatives>  <name name-style="eastern" xml:lang="ru"> <surname>Филиппова</surname> <given-names>Светлана Анатольевна</given-names> </name>   </name-alternatives>  <contrib-id contrib-id-type="orcid">https://orcid.org/0000-0003-2245-3599</contrib-id> <email xlink:type="simple">wega-04@mail.ru</email> </contrib>  </contrib-group>   <contrib-group>  <contrib contrib-type="member-of-organizing-committee" id="orgcomm1">    <name-alternatives>  <name name-style="eastern" xml:lang="ru"> <surname>Ромашина</surname> <given-names>Екатерина Юрьевна</given-names> </name>   </name-alternatives>   </contrib>  <contrib contrib-type="member-of-organizing-committee" id="orgcomm2">    <name-alternatives>  <name name-style="eastern" xml:lang="ru"> <surname>Степанова</surname> <given-names>Наталия Анатольевна</given-names> </name>   </name-alternatives>  <contrib-id contrib-id-type="orcid">https://orcid.org/0000-0002-0232-9710</contrib-id> </contrib>  <contrib contrib-type="member-of-organizing-committee" id="orgcomm3">    <name-alternatives>  <name name-style="eastern" xml:lang="ru"> <surname>Пазухина</surname> <given-names>Светлана Вячеславовна</given-names> </name>   </name-alternatives>  <contrib-id contrib-id-type="orcid">https://orcid.org/0000-0003-3190-3520</contrib-id> </contrib>  <contrib contrib-type="member-of-organizing-committee" id="orgcomm4">    <name-alternatives>  <name name-style="eastern" xml:lang="ru"> <surname>Пазухина</surname> <given-names>Светлана Вячеславовна</given-names> </name>   </name-alternatives>  <contrib-id contrib-id-type="orcid">https://orcid.org/0000-0003-3190-3520</contrib-id> </contrib>  <contrib contrib-type="member-of-organizing-committee" id="orgcomm5">    <name-alternatives>  <name name-style="eastern" xml:lang="ru"> <surname>Федотенко</surname> <given-names>Инна Леонидовна</given-names> </name>   </name-alternatives>   </contrib>  <contrib contrib-type="member-of-organizing-committee" id="orgcomm6">    <name-alternatives>  <name name-style="eastern" xml:lang="ru"> <surname>Брешковская</surname> <given-names>Каринэ Юрьевна</given-names> </name>   </name-alternatives>  <contrib-id contrib-id-type="orcid">https://orcid.org/0000-0001-8322-5181</contrib-id> </contrib>  <contrib contrib-type="member-of-organizing-committee" id="orgcomm7">    <name-alternatives>  <name name-style="eastern" xml:lang="ru"> <surname>Декина</surname> <given-names>Елена Викторовна</given-names> </name>   </name-alternatives>  <contrib-id contrib-id-type="orcid">https://orcid.org/0000-0003-4995-9071</contrib-id> </contrib>  <contrib contrib-type="member-of-organizing-committee" id="orgcomm8">    <name-alternatives>  <name name-style="eastern" xml:lang="ru"> <surname>Шалагинова</surname> <given-names>Ксения Сергеевна</given-names> </name>   </name-alternatives>  <contrib-id contrib-id-type="orcid">https://orcid.org/0000-0002-9037-449X</contrib-id> </contrib>  <contrib contrib-type="member-of-organizing-committee" id="orgcomm9">    <name-alternatives>  <name name-style="eastern" xml:lang="ru"> <surname>Филиппова</surname> <given-names>Светлана Анатольевна</given-names> </name>   </name-alternatives>  <contrib-id contrib-id-type="orcid">https://orcid.org/0000-0003-2245-3599</contrib-id> </contrib>  </contrib-group>   <event>  <event-desc xml:lang="ru">Психолого-педагогические исследования – Тульскому региону</event-desc>   <event-desc xml:lang="en">Psychological and Pedagogical Research – Tula Region</event-desc>   <conf-date> <day>14</day> <month>05</month> <year>2026</year> </conf-date>    <conf-loc xml:lang="ru">Тула</conf-loc>  </event>   <publisher> <publisher-name>ИД «Среда»</publisher-name> </publisher>    <pub-date date-type="collection" publication-format="electronic" iso-8601-date="1900"> <year>1900</year> </pub-date>    <permissions>   <copyright-statement xml:lang="ru">© 2026 Калиничев А. А.</copyright-statement>   <copyright-year>2026</copyright-year>  <copyright-holder xml:lang="ru">Калиничев А. А.</copyright-holder>      <license license-type="open-access" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xml:lang="ru" xlink:type="simple"> <license-p>Это произведение доступно по лицензии Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)</license-p> </license>   </permissions>  </book-meta> <book-part book-part-type="conference-paper"> <book-part-meta>   <book-id custom-type="publisher-id" pub-id-type="custom">166683</book-id> <title-group>  <chapter-title xml:lang="ru">Современные технологии развития  визуально-креативного компонента мышления у подростков в образовательной среде школы</chapter-title>   </title-group>  <contrib-group>   <contrib contrib-type="author" id="author1">   <name-alternatives>  <name name-style="eastern" xml:lang="ru"> <surname>Калиничев</surname> <given-names>Артур Андреевич</given-names> </name>    </name-alternatives>  <email xlink:type="simple">artur.calinichev@yandex.ru</email> <xref ref-type="aff" rid="aff1"/> </contrib>    <aff-alternatives id="aff1">   <aff xml:lang="ru">  <institution>ФГБОУ ВО «Нижегородский государственный педагогический университет имени Козьмы Минина»</institution>   <country>Россия</country> </aff>     </aff-alternatives>  </contrib-group>       <abstract xml:lang="ru"> <p>изучение основных классификаций визуально-творческого компонента. В статье изучаются подходы с позиций отечественных и зарубежных исследователей. Визуально-креативное мышление рассматривается как сложный последовательно-формируемый процесс. Предлагаются адаптивные технологии формирования визуально-креативного компонента мышления, которые способствуют развитию личности обучающегося и его самоактуализации. В тексте рассматриваются вопросы развития креативного и визуально-структурного мышления в образовательной среде, а также их роль в формировании межличностных отношений в подростковых коллективах. Особое внимание уделяется использованию интеллект-карт и других визуальных моделей для систематизации знаний, структурирования учебного материала и повышения эффективности преподавания. Описаны основные принципы построения интеллект-карт, их преимущества и ограничения по сравнению с концептуальными картами. Анализируются теоретические подходы к визуальному мышлению, основанные на трудах отечественных и зарубежных психологов (Л.С. Выготский, Р. Арнхейм, Дж. Брунер), а также современные методики развития визуальной компетенции, такие как скетчноутинг и инфографика. Подчёркивается, что визуальные технологии способствуют не только лучшему усвоению информации, но и развитию коммуникативных и когнитивных навыков. В тексте также представлены методы и упражнения для формирования креативно-творческого мышления у подростков, включая коллективные игры и творческие задания, которые способствуют улучшению межличностного взаимодействия и адаптации в коллективе. В статье отмечается, что развитие визуально-творческого компонента мышления является важным фактором формирования гибких навыков, необходимых для успешной социализации и профессиональной деятельности в современном информационном обществе.</p> </abstract>           <kwd-group xml:lang="ru">  <kwd>методологический подход</kwd>  <kwd>подростковый коллектив</kwd>  <kwd>креативно-визуальный компонент</kwd>  <kwd>личностные взаимодействия</kwd>  <kwd>межличностные взаимодействия</kwd>  </kwd-group>        </book-part-meta> </book-part> </front>  <back> <ref-list> <title>References</title>  <ref id="ref1"> <label>1</label> <citation-alternatives>  <mixed-citation xml:lang="ru">Ананьев Б.Г. О проблемах современного человекознания / Б.Г. Ананьев; АН СССР, Ин-т психологии. – М.: Наука, 1977. – 380 с.</mixed-citation>    </citation-alternatives> <element-citation publication-type="other">  <person-group person-group-type="author">  <name> <surname>Ананьев</surname> <given-names>Б. Г.</given-names> </name>  </person-group>   <article-title>О проблемах современного человекознания</article-title>               <publisher-loc>М.</publisher-loc> <publisher-name>Наука</publisher-name>  </element-citation> </ref>  <ref id="ref2"> <label>2</label> <citation-alternatives>  <mixed-citation xml:lang="ru">Арнхейм Р. Искусство и визуальное восприятие / Р. Арнхейм; пер. с англ. – Стер. изд. – М.: Архитектура-С, 2007. – 391 с. – ISBN 978-5-9647-0119-4.</mixed-citation>    </citation-alternatives> <element-citation publication-type="other">  <person-group person-group-type="author">  <name> <surname>Арнхейм</surname> <given-names>Р.</given-names> </name>  </person-group>   <article-title>Искусство и визуальное восприятие</article-title>               <publisher-loc>М.</publisher-loc> <publisher-name>Архитектура-С</publisher-name>  </element-citation> </ref>  <ref id="ref3"> <label>3</label> <citation-alternatives>  <mixed-citation xml:lang="ru">Баева И.А. Тренинги психологической безопасности в школе: саморазвитие и регуляция эмоций, самоопределение и личност. рост, ненасильств. взаимодействие / И.А. Баева. – СПб.: Речь, 2002. – ISBN 5-9268-0128-1. EDN RXXEFR</mixed-citation>    </citation-alternatives> <element-citation publication-type="book">  <person-group person-group-type="author">  <name> <surname>Баева</surname> <given-names>И. А.</given-names> </name>  </person-group>   <article-title>Тренинги психологической безопасности в школе: саморазвитие и регуляция эмоций, самоопределение и личност. рост, ненасильств. взаимодействие</article-title>        <pub-id pub-id-type="custom" custom-type="edn">RXXEFR</pub-id>  <pub-id pub-id-type="isbn">5-9268-0128-1</pub-id>     <publisher-loc>СПб.</publisher-loc> <publisher-name>Речь</publisher-name>  </element-citation> </ref>  <ref id="ref4"> <label>4</label> <citation-alternatives>  <mixed-citation xml:lang="ru">Брунер Дж.С. Психология познания: за пределами непосредств. информации / Дж. Брунер; пер. с англ. К.И. Бабицкого; предисл. и общ. ред. А.Р. Лурия. – М.: Прогресс, 1977. – 412 с.</mixed-citation>    </citation-alternatives> <element-citation publication-type="other">  <person-group person-group-type="author">  <name> <surname>Брунер</surname> <given-names>Дж. С.</given-names> </name>  <name> <surname>Брунер</surname> <given-names>Дж.</given-names> </name>  <name> <surname>Бабицкого</surname> <given-names>К. И.</given-names> </name>  </person-group>   <person-group person-group-type="editor">  <name> <surname>Лурия</surname> <given-names>А. Р.</given-names> </name>  </person-group>  <article-title>Психология познания: за пределами непосредств. информации</article-title>               <publisher-loc>М.</publisher-loc> <publisher-name>Прогресс</publisher-name>  </element-citation> </ref>  <ref id="ref5"> <label>5</label> <citation-alternatives>  <mixed-citation xml:lang="ru">Водяха С.А. Креативная идентичность и самоотношение личности старшеклассников и студентов / С.А. Водяха, Ю.Е. Водяха // Педагогическое образование в России. – 2020. – №3. – URL: https://cyberleninka.ru/article/n/kreativnaya-identichnost-i-samootnoshenie-lichnosti-starsheklassnikov-i-studentov (дата обращения: 25.04.2026). DOI 10.26170/po20-03-07. EDN PRKYIF</mixed-citation>    </citation-alternatives> <element-citation publication-type="web">  <person-group person-group-type="author">  <name> <surname>Водяха</surname> <given-names>С. А.</given-names> </name>  <name> <surname>Водяха</surname> <given-names>Ю. Е.</given-names> </name>  </person-group>   <article-title>Креативная идентичность и самоотношение личности старшеклассников и студентов</article-title> <source>Педагогическое образование в России</source> <year>2020</year>  <issue>3</issue>   <pub-id pub-id-type="doi">10.26170/po20-03-07</pub-id> <pub-id pub-id-type="custom" custom-type="edn">PRKYIF</pub-id> <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://cyberleninka.ru/article/n/kreativnaya-identichnost-i-samootnoshenie-lichnosti-starsheklassnikov-i-studentov">https://cyberleninka.ru/article/n/kreativnaya-identichnost-i-samootnoshenie-lichnosti-starsheklassnikov-i-studentov</ext-link>      </element-citation> </ref>  <ref id="ref6"> <label>6</label> <citation-alternatives>  <mixed-citation xml:lang="ru">Выготский Л.С. Педагогическая психология / Л.С. Выготский. – М.: АСТ, 2005. – 670 с. – ISBN 5-17-027239-1. EDN QXLUOP</mixed-citation>    </citation-alternatives> <element-citation publication-type="book">  <person-group person-group-type="author">  <name> <surname>Выготский</surname> <given-names>Л. С.</given-names> </name>  </person-group>   <article-title>Педагогическая психология</article-title>        <pub-id pub-id-type="custom" custom-type="edn">QXLUOP</pub-id>  <pub-id pub-id-type="isbn">5-17-027239-1</pub-id>     <publisher-loc>М.</publisher-loc> <publisher-name>АСТ</publisher-name>  </element-citation> </ref>  <ref id="ref7"> <label>7</label> <citation-alternatives>  <mixed-citation xml:lang="ru">Гоулман Д. Эмоциональный интеллект. Почему он может значить больше, чем IQ / Д. Гоулман. – М.: Манн, Иванов и Фербер, 2018. – 535 с. – ISBN 978-5-00117-040-2.</mixed-citation>    </citation-alternatives> <element-citation publication-type="other">  <person-group person-group-type="author">  <name> <surname>Гоулман</surname> <given-names>Д.</given-names> </name>  </person-group>   <article-title>Эмоциональный интеллект. Почему он может значить больше, чем IQ</article-title>               <publisher-loc>Иванов и Фербер</publisher-loc> <publisher-name></publisher-name>  </element-citation> </ref>  <ref id="ref8"> <label>8</label> <citation-alternatives>  <mixed-citation xml:lang="ru">Гостев А.А. Психология вторичного образа / А.А. Гостев; РАН, Ин-т психологии. – М.: Ин-т психологии РАН, 2007. – 510 с. – ISBN 978-5-9270-0115-6.</mixed-citation>    </citation-alternatives> <element-citation publication-type="other">  <person-group person-group-type="author">  <name> <surname>Гостев</surname> <given-names>А. А.</given-names> </name>  </person-group>   <article-title>Психология вторичного образа</article-title>               <publisher-loc>М.</publisher-loc> <publisher-name>Ин-т психологии РАН</publisher-name>  </element-citation> </ref>  <ref id="ref9"> <label>9</label> <citation-alternatives>  <mixed-citation xml:lang="ru">Лагун А.В. Формирование личного информационного иммунитета в условиях постоянного информационного воздействия / А.В. Лагун, Н.Н. Строев // Ученые записки Санкт-Петербургского имени В.Б. Бобкова филиала Российской таможенной академии. – 2018. – №3 (67). – URL: https://cyberleninka.ru/article/n/formirovanie-lichnogo-informatsionnogo-immuniteta-v-usloviyah-postoyannogo-informatsionnogo-vozdeystviya (дата обращения: 08.05.2026).</mixed-citation>    </citation-alternatives> <element-citation publication-type="web">  <person-group person-group-type="author">  <name> <surname>Лагун</surname> <given-names>А. В.</given-names> </name>  <name> <surname>Строев</surname> <given-names>Н. Н.</given-names> </name>  </person-group>   <article-title>Формирование личного информационного иммунитета в условиях постоянного информационного воздействия</article-title> <source>Ученые записки Санкт-Петербургского имени В</source> <year>2018</year>  <issue>3 (67)</issue>     <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://cyberleninka.ru/article/n/formirovanie-lichnogo-informatsionnogo-immuniteta-v-usloviyah-postoyannogo-informatsionnogo-vozdeystviya">https://cyberleninka.ru/article/n/formirovanie-lichnogo-informatsionnogo-immuniteta-v-usloviyah-postoyannogo-informatsionnogo-vozdeystviya</ext-link>      </element-citation> </ref>  <ref id="ref10"> <label>10</label> <citation-alternatives>  <mixed-citation xml:lang="ru">Роэм Д. Визуальное мышление: как «продавать» свои идеи при помощи визуальных образов / Д. Роэм. – М.: Эксмо, 2010. – 350 с. – ISBN 978-5-699-42849-6.</mixed-citation>    </citation-alternatives> <element-citation publication-type="other">  <person-group person-group-type="author">  <name> <surname>Роэм</surname> <given-names>Д.</given-names> </name>  </person-group>   <article-title>Визуальное мышление: как «продавать» свои идеи при помощи визуальных образов</article-title>               <publisher-loc>М.</publisher-loc> <publisher-name>Эксмо</publisher-name>  </element-citation> </ref>  <ref id="ref11"> <label>11</label> <citation-alternatives>  <mixed-citation xml:lang="ru">Утемов В.В. Креативная педагогика: учебник для вузов / В.В. Утемов, М.М. Зиновкина, П.М. Горев. – 2-е изд., испр. и доп. – М.: Юрайт, 2026. – 237 с. – ISBN 978-5-534-08258-6. – URL: https://urait.ru/bcode/586758 (дата обращения: 08.05.2026).</mixed-citation>    </citation-alternatives> <element-citation publication-type="web">  <person-group person-group-type="author">  <name> <surname>Утемов</surname> <given-names>В. В.</given-names> </name>  <name> <surname>Зиновкина</surname> <given-names>М. М.</given-names> </name>  <name> <surname>Горев</surname> <given-names>П. М.</given-names> </name>  </person-group>   <article-title>Креативная педагогика: учебник для вузов</article-title>         <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://urait.ru/bcode/586758">https://urait.ru/bcode/586758</ext-link>      <publisher-loc>М.</publisher-loc> <publisher-name>Юрайт</publisher-name>  </element-citation> </ref>  <ref id="ref12"> <label>12</label> <citation-alternatives>  <mixed-citation xml:lang="ru">Ширяк М.С. Восприятие и интерпретация ситуаций межличностного взаимодействия: на материале произведений живописи: дис. ... канд. психол. наук: 19.00.05 / М.С. Ширяк; Моск. гос. ун-т им. М.В. Ломоносова. – СПб., 2015. – 259 с. EDN EZUCFX</mixed-citation>    </citation-alternatives> <element-citation publication-type="other">  <person-group person-group-type="author">  <name> <surname>Ширяк</surname> <given-names>М. С.</given-names> </name>  <name> <surname>Ломоносова</surname> <given-names>М. В.</given-names> </name>  </person-group>   <article-title>Восприятие и интерпретация ситуаций межличностного взаимодействия: на материале произведений живописи</article-title>        <pub-id pub-id-type="custom" custom-type="edn">EZUCFX</pub-id>       <publisher-loc>СПб.</publisher-loc> <publisher-name></publisher-name>  </element-citation> </ref>  </ref-list> </back>  </book>