Тӗп сӑмах тӑрӑх публикацисен списокӗ: «топонимсем»
-
Топонимсене шкулта вĕрентесси
Ăслăлăх статйи
Вĕренӳ аталанăвĕ Том 4 № 4- Автор:
- Егорова Анна Семёновна
- рубрика:
- Дискуссия
- Аннотаци:
- статьяра шкулта топонимсене вĕрентес ыйтăва хускатнă. Тема актуаллăхĕ топонимсене вĕрентни шкул ачисен культуроведени компетенцийĕсене аталантарас, вĕсене харкамлăх, пур предмета та вĕренме кирлĕ тата предмет результачĕсем патне çитерес ĕçре пысăк пулăшу панипе çыхăннă. Географи объекчĕсен ячĕсене ачасем яланах кăсăкланса вĕренеççĕ. Статьяра урокра тата урок тулашĕнче ачасен тавра курăмне, предметсен хушшинчи çыхăнăва анлăлатас ĕçри топоними материалĕн пĕлтерĕшне уçса панă. Тĕпчев ĕçĕнче çак меслетсемпе усă курнă: асăннă темăпа çыхăннă наукăпа меслетĕх литературипе, вĕрентекенсен çак темăпа пухнă опычĕпе паллашни, пĕтĕмлетни, вĕрентÿпе воспитани ĕç-хĕлне сăнани. Тĕпчев ĕçне ирттернĕ май вĕренÿпе воспитани тĕллевĕсене пурнăçлас ĕçре топонимсемпе усă курассин чи тухăçлă мелĕсене тупса палăртнă, топонимсене пухмалли анкета, асăннă темăпа ачасен наукăпа тĕпчев ĕç-хĕлне йĕркелемелли меслетлĕх сĕнĕвĕсене хатĕрленĕ. Хатĕр ĕçпе ытти вĕрентекенсем уроксенче е урок тулашĕнчи ĕçсенче усă курма пултараççĕ. Автор пĕтĕмлетнĕ тăрăх, географи объекчĕсен ячĕсене вĕренни ачасен пулмалли результачĕсене, культуроведен компетенцине аталантарма, тăван ен историйĕпе культурине лайăхрах пĕлме, чĕлхе пĕлÿпе хутшăну хатĕрĕ кăна маррине, наци культурине палăртмалли форма пулнине те ăнланса илме пулăшать.
- Тӗп сӑмахсем:
- топонимсем, лексикăпа семантика тишкерĕвĕ, топоним тĕсĕсем, чăваш чĕлхи меслетлĕхĕ, пулмалли результатсем, чăваш топонмĕсене пухмалли анкета, топонимсен пулăвĕн тишкерĕвĕ
-
Шупашкар хули: топонимика йĕрленчĕкĕсем
Ăслăлăх статйи
Развитие образования № 2 (2)- Автор:
- Исаев Юрий Николаевич, Исаев Лев Юрьевич
- рубрика:
- 1
- Аннотаци:
- Статьяра Шупашкар хулин географи объекчĕсен ячĕсен пулăвне, форма улшăнăвне тĕпченин историне пăхса тухнă. Вăхăт улшăннă май хăш халăх пурăннине кура географи объекчĕсен пĕр ушкăнĕ хăйĕн ятне улăштарнине, тепĕр пайĕ улăштарманнине, хăшĕ-пĕри хăйĕн тĕпне сыхласа темиçе чĕлхен элементне пĕрлештерсе тăнине ĕнентернĕ.
- Тӗп сӑмахсем:
- ономастика, гидроним, потамоним, микротопоним, Шупашкар, топонимсем, Сăкăт шывĕ, Трусиха, Кайбулка, Берендей вăрманĕ, Изьяр кÿлли, Йăлăм, Протопопиха ялĕ, Петтин сали
-
Атăл тăрăхĕнче тĕл пулакан шăхаль топоним (этимологипе фольклор витĕм кӳнĕ шухăш çул-йĕрĕ)
Ăслăлăх статйи
Развитие образования № 1 (1)- Автор:
- Исаев Юрий Николаевич
- рубрика:
- 1
- Аннотаци:
- Статьяра Шăхаль топонимăн этимологине, чăвашсем Атăлăн анат енчен пĕр вырăнтан тепĕр вырăна Ют çĕрелле куçнă май чăвашла панă ял ячĕсем мĕнле йĕр хăварса пынине пăхса тухнă. Чăваш чĕлхине араб тата мари чĕлхисенчен кĕнĕ пайрăмсене палăртнă. Архив материалĕсене тишкерсе истори факчĕсене палăртни Шăхаль ойконимăн лексика тата фонетика варианчĕсем епле сарăлнин историпе этимологи çул-йĕрне тупма май парать. Çакăнпа пĕрлех, Чăваш енĕн топонимика материалне ку е вăл ученăй еплерех ăнлантарнине те кăтартнă. Статьяра çырса панă тĕпчевĕн тĕп тĕллевĕ ансат – тăван ен культурин историне топонимсем çине таянса каласа пама йывăр маррине кăтартасси. Кашни çын мĕн вуланине хăйĕн тавра курăмĕ витĕр кăларать: пĕри – ахаль çын пек, тепри – ăслăлăх çынни пек. Тăван ен историне лайăх пĕлес тесен топоними материалне истори енчен тишкерсе ушкăнламалла. Пирĕн тăван ен халăхĕн чĕлхи пуян, пуплевĕ илемлĕ. Çавăнпа та топонимсене ăнланса вулакан çынна кăсăк пулăмпа фактсем çинчен нумай пĕлме май пур.
- Тӗп сӑмахсем:
- Нăрваш Шăхаль, араб чĕлхинчен йышăннă пайрăмсем, аташуллă тĕл пулакан лексика, çын ячĕпе çыхăннă топонимсем, топонимика, Мари Эл, топонимсен этимологийĕ, Чăваш Республики, Тутар Ен, чăваш халăхĕ истори тапхăрĕнче пĕр вырăнтан тепĕр вырăна куçса çӳрени